رفتن به نوشته‌ها

هنر ترجمه کتاب

ترجمه علم است یا هنر؟ ترجمه کتاب چطور؟ آیا ترجمه کتاب هنر است؟ هرچند با گذر زمان و ترجمه کتاب های زیاد و مختلف و ترجمه کتاب رشته های مختلف؛ به جایی می رسیم که ترجمه کتاب به یک عادت با جریان سیال و خودکار تبدیل می شود، اما ترجمه کردن و بخصوص ترجمه کتاب یک هنر است. در این مقاله تجربه یک مترجم حرفه ای با بیش از 30 سال سابقه ترجمه و ترجمه بیش از 200 جلد کتاب را در مورد هنر ترجمه کتاب می خوانیم.

هنر ترجمه کتاب: تجربه من

از من خواستند برای دانلود سنتر مربوط به سانتر ترجمه کتاب چند چکیده ترجمه کنم. کتاب اول را باز کردم و بعد از مدتی متوجه شدم که در فرآیند ترجمه نام کتاب و انتخاب نام معادل مناسب کتاب غرق شده ام. اما قضیه فرق داشت. از من فقط ترجمه چکیده خواسته بودند، نه ترجمه کامل کتاب!

وقتی ترجمه کتابی به من پیشنهاد می شود، اولین کارم تبدیل و آماده سازی متن برای ترجمه است. راستش من مستقیم ترجمه می کنم. حتما می پرسید ترجمه مستقیم چیست؟ کتاب را به قالب متنی و قابل ویرایش تبدیل می کنم. بعدش از بالا به پایین ترجمه می کنم و هر پاراگراف که ترجمه می کنم، متن منبع مربوطه را حذف می کنم. بدین ترتیب وقتی کار تمام شود، دیگر از متن منبع یا اورجینال چیزی در فایل باقی نمانده است.

همزمان با تبدیل متن و آماده سازی که شامل تفکیک فصل به فصل کتاب در فایل ها جداگانه است، عنوان تمام فصول کتاب را می خوانم. گاهی عنوان فصل جالب است یا کلا غریبه است، بنابراین چند پاراگراف اول فصل را نیز می خوانم. بدین ترتیب با کلیت موضوعی کتاب آشنا می شوم.

ترجمه عنوان کتاب

یکی از وظایف مترجم کتاب انتخاب عنوان برای کتاب ترجمه شده است. عنوان کتاب بایستی مشخصات خاصی داشته باشد از قبیل کوتاه و موجز بودن، چشمگیر بودن و جذب مخاطب، نمایش حوزه تخصصی یا جامعه مخاطب کتاب و غیره. شاید مقاله قواعد انتخاب عنوان کتاب را خوانده باشید. در این مقاله نکات مفید و بایدهای عنوان کتاب ترجمه شده ذکر شده است.

در هر صورت، همیشه در ترجمه و انتخاب عنوان مشکل دارم. معمولا چند عنوان یا بهتر بگویم چند ترجمه متفاوت از عنوان کتاب را می نویسم و اصلاح و پالایش می کنم، اما نهایتا در انتخاب یکی از آنها دچار مشکل می شوم. وقتی چند عنوان را دیولوپ می کنید، انتخاب یکی و نادیده گرفتن مابقی سخت می شود. کاش هر کتاب چندتا اسم و عنوان داشت.

ترجمه کتاب تخصصی علم است یا هنر
بیوم ترجمه کتاب تخصصی

بنیان نهادن بنای هنر ترجمه کتاب

بعد از ترجمه عنوان نوبت تعیین قالب کتاب است. وقتی پروژه ترجمه کتاب را قبول می کنم، در مورد عاقبت و هدف نهایی کتاب ترجمه شده سئوال می کنم. این اطلاعات برای تعیین قالب بندی اولیه کتاب است. همانطور که در اکوسیستم ترجمه کتاب BTS خواهید دید، قبل از شروع ترجمه کتاب قالب آن تعیین می شود.

قالب بندی اولیه کتاب شامل تعیین اندازه فونت و فاصله خط و سایر مشخصات متن کتاب (استایل نرمال)، تیترهای 1 تا 4 و گاهی 5 و 6 (h1-h6)، اندازه صفحه، حاشیه ها، موقعیت سرصفحه و پاصفحه و مانند اینها است.

اگر از ابتدا در یک قالب مشخص و از پیش تعیین شده کار کنیم (مثلا از تمپلیت چاپ کتاب) استفاده کنیم، زمان حروفچینی و صفحه آرایی کتاب برای چاپ مشکل کمتری داشته و محتوا و ظاهر کتاب کمتر دستکاری خواهد شد. پس از تعیین فرمت اولیه کتاب، ترجمه مقدماتی شروع می شود.

ترجمه مقدماتی کتاب

فرآیند ترجمه کتاب رسما با ترجمه مقدماتی شروع می شود. وقتی می خواهم کتابی را ترجمه کنم، بخصوص اگر کتاب در رده داستانی (Fiction) باشد، حتما ابتدا یک دور کتاب اورجینال یا منبع را می خوانم و کاملا با موضوع و محتوای کتاب آشنا می شوم. آشنایی با محتوای کتاب به انتخاب واژه ها و روند ترجمه کتاب کمک شایانی خواهد کرد.

علاوه بر آشنایی با موضوع کتاب تحت ترجمه، کمی به مخاطبان کتاب فکر می کنم، اینکه چه کسی مخاطب این کتاب است و چه فرهنگ رسمی و غیررسمی بر جامعه مخاطبان کتاب حاکم است. شناخت مخاطب کتاب به مترجم کمک می کند بومی سازی و تطابق فرهنگی ترجمه کتاب را راحت تر انجام دهد.

همانطور که کتاب را پارگراف به پاراگراف ترجمه می کنم، با کلمات و اصطلاحات جدیدی مواجه می شوم که معنی آنها را نمی دانم. در این گونه مواقع ابتدا کل کتاب اورجینال را از نظر وجود آن کلمه یا عبارت سرچ می کنم. تکرار آن کلمه یا اصطلاح خاص در متن کتاب را مطالعه می کنم و سعی می کنم معنی مناسب را با توجه به استفاده آن در جملات مختلف پیدا کنم.

نکات مهم در ترجمه کتاب

هنگام ترجمه کتاب و بخصوص ترجمه کتاب داستانی بایستی نکات زیر را در نظر داشت. در طول زمان و با ترجمه کتاب های بیشتر به اهمیت این نکات پی خواهید برد:

1- زمان یک عامل کلیدی است. همیشه از قبل برنامه ریزی کنید و احتمالات را در نظر بگیرید تا سررسید پروژه رد نشود و ترجمه کتاب به موقع آماده شود.

2- شخصت های داستان را بشناسید. هنگام ترجمه کتاب داستانی شناخت شخصیت های کتاب قبل از شروع ترجمه بسیار مهم است.

3- تحقیق کنید. وقتی کتاب جدیدی را دست می گیرد، از قبل چند نمونه کتاب هم ژانر آن را بررسی کنید و در مورد موضوع و محتوای کتاب تحقیق کنید.

4- سررشته کار را بدست بگیرید. در ترجمه کتاب داستانی شما یک متن را ترجمه نمی کنید، بلکه داستانی را بازنویسی می کنید. انگاری نقش ویراستار نویسنده اصلی را دارید و داستانش را برای زبان دومی ویراستاری می کنید.

5- مخاطبان خود را بشناسید. مخاطبان یک مترجم دو دسته می باشند: دسته اول کسانی است که کار ترجمه سفارش می دهند و دسته دوم کسانی است که کار ترجمه شده مترجم را می خوانند. شناخت هر دو دسته از اهمیت بالایی برخوردار است.

6- به دنبال پایگاهی برای خود باشید. یکی از مزایای ترجمه کتاب برای ناشر در این است که پایگاهی ثابت برای مترجم ایجاد می شود و همیشه سفارشی برای انجام خواهد داشت. البته می توانید کسب کار خود را راه اندازی کنید و کتاب های خودتان را ترجمه کنید. البته اینکار مستلزم تجربه بیشتر یا کار گروهی است.

خلاصه کلام

بازار ترجمه کتاب یکی از بازارهایی است که ورود به آن سخت است و مترجمان معدودی وارد این بازار می شوند. اما وقتی وارد شدید به احتمال خیلی کمی از آن اخراج می شوید. وقتی وارد بازار ترجمه کتاب می شوید و با چند ناشر همکاری می کنید، معمولا جایگاهی در بازار نشر برای شما باز می شود و ممکن است سالها در آن جایگاه کار کنید. فقط به خاطر داشته باشید زمانبندی یک فاکتور کلیدی در موفقیت مترجم کتاب است. همیشه سررسید پروژه های خود را بخاطر داشته باشید و هیچگاه تاخیر نکنید. کلید ماندن در این راسته کاری خوش قولی است.

سئوالات احتمالی مترجم ها

بخاطر داشته باشید که پاسخ سئوالات زیر از تجربه شخصی نویسنده این مقاله است و مبتنی بر شواهد علمی و پژوهشی (EBS) نیست.

چگونه کار ترجمه کتاب را شروع کنم؟

چگونه کار ترجمه کتاب را شروع کنم؟

همانطور که در ابتدای مقاله ذکر شد، ترجمه کتاب بیشتر یک هنر است تا علم. بنابراین همانند هر هنر دیگری، بایستی سالها قلم به دست نقاشی کنید تا نقاش شوید. بهتر است با ترجمه مقاله و ترجمه های دانشجویی شروع کنید، برای خودتان یک منبع لغوی قوی در مغزتان بسازید. وقتش که برسد خودتان بصورت خودکار متوجه می شوید که آمادگی ترجمه کتاب و جوابگویی نیازها و تقاضای بازار نشر را دارید.

آیا می توان کتاب های چندین رشته تخصصی را ترجمه کرد؟

آیا می توان کتاب های چندین رشته تخصصی را ترجمه کرد؟

با توجه به پیشرفت فناوری و دسترسی امروزی به تجهیزات فناوری اطلاعات، پاسخ این سئوال مثبت است. یک مترجم ممکن است برای رشته ها و ژانرهای مختلفی کار ترجمه انجام دهد. اما بخاطر داشته باشید که مترجم چند منظوره کسی است که تجربه بالایی دارد و حداقل 100 هزار کلمه برای هر رشته و ژانر تخصصی ترجمه کرده است.

چگونه کسب مترجمی کتاب خودم را شروع کنم؟

چگونه کسب مترجمی کتاب خودم را شروع کنم؟

راه کاملا باز است. اگر مترجم توانمندی هستید و به کار خودتان اطمینان دارید کافی است دو اقدام را برنامه ریزی کنید: 1- افتتاح وبسایت ترجمه و 2- گرفتن مجوز شرکت تک منظوره برای سایت ترجمه کتاب و مجوز نشر برای سایت ترجمه و چاپ کتاب. می توانید راه اندازی وبسایت و اقدامات اولیه گرفتن مجوز را به گروه حقوقی و فنی ما بسپارید تا در کوتاه ترین زمان اقدامات اولیه راه اندازی کسب ترجمه شما را انجام دهند (از طریق فرم تماس با ما در ارتباط باشید). بخاطر داشته باشید که شرط اصلی موفقیت کسب و کار مترجمی فقط مترجم خوب بودن نیست بلکه مترجم و مدیر خوب بودن است.

یک مترجم کتاب موفق چه کسی است؟

یک مترجم کتاب موفق چه کسی است؟

در بازار ترجمه کتاب امروزی، مترجم موفق کسی است که همیشه چند سفارش در دست دارد و ناشر یا صاحب کارش بدون سئوال حساب وی را پر می کند. رسیدن به این سطح مستلزم مطالعه بیشتر، تجربه بیشتر و مهمتر از همه خوش قولی است. سعی کنید چندساعت از روز را به زبان آموزی خودتان تخصیص دهید. پروژه های خود را برنامه ریزی کنید و هرگز زمانبندی پروژه خود را نادیده نگیرید.

منتشر شده در ترجمه تخصصی کتاب دانشگاهی

سئوالات پر تکرار

پس از تکمیل فرم ثبت سفارش ترجمه کتاب و ارسال فایل اروجینال، کوردیناتور سایت با شما تماس می گیرد و در رابطه با نیازهای شما و ملزومات پروژه مشورت می کند. پس از نیازسنجی و تعیین مشخصات پروژه، قرارداد ترجمه کتاب برای شما ارسال می شود.
قرارداد ترجمه کتاب به دو شکل است: ترجمه طلایی کتاب و یا ترجمه پرمیوم کتاب. تفاوت دو قرارداد در هزینه ترجمه و تعیین مالکیت مادی و معنوی اثر است. پس از ثبت سفارش و نیازسنجی، برگه های رسمی عقد قرارداد برای امضاء و تایید برای مشتری ارسال می شود.
در قرارداد ترجمه طلایی کتاب، فایل ارسالی کلمه شمار شده و هزینه محاسبه می شود. تخفیف در اولین سفارش اعمال نمی شود اما از سفارش های دوم به بعد تخفیف 10 درصدی اعمال می شود
در قرارداد ترجمه پرمیوم کتاب، پس از کلمه شمار و تعیین هزینه ترجمه، 40 درصد هزینه را مشتری و 60 درصد هزینه را انتشارات ترجمک پرداخت خواهد کرد. سپس مالکیت معنوی اثر (بطور کامل) در اختیار مشتری و مالکیت مادی کتاب در اختیار انتشارات خواهد بود. این قرارداد برای کسانی مفید است که قصد دارند رزومه خود را تقویت کنند.
بله، پس از عقد قرارداد، چند صفحه از کتاب بطور تصادفی و به انتخاب مشتری تعیین شده و بین مترجمان توزیع می شود. مترجم بهترین ترجمه ای که مشتری انتخاب کند، برای ترجمه کار انتخاب خواهد شد.
بله، از آنجایی که انتشارات ترجمک قرارداد خواهری با چند ناشر برتر جهان دارد، از جمله اسپرینگر؛ امکان ترجمه کتاب شما از فارسی به انگلیسی و انتشار در خارج از کشور وجود دارد.
پس از عقد قرارداد و مشخص شدن مترجم یا مترجمین کتاب (با توجه به پلن زمانی کتاب یک یا چند مترجم ممکن است انتخاب شود)، یک ساب دامنه اختصاصی به نام کتاب ایجاد می شود که تنها مدیریت، مشتری و مترجم به آن دسترسی دارد. مشتری می تواند بطور روزانه تبدیل متن منبع به متن هدف را ملاحظه کند و در صورت نیاز کامنت بدهد. مشتری کنترل کاملی بر روند ترجمه کتاب دارد و مدیر پروژه محسوب می شود.
علاوه بر سیستم پشتیبانی موجود در پنل اختصاصی مشتری که مستقیم با مترجم و مدیریت در ارتباط است، می توانید از طریق تلفن، پیامک، واتساپ و تلگرام با اپراتورها یا کوردیناتور سایت در ارتباط باشید.
از قیمت ها و کیفیت خدمات سانتر ترجمه کتاب شگفت زده خواهید شد.
در صورت سئوال یا پیشنهاد با ما در تماس باشید